Chảy máu cam nên làm gì? Cách cầm máu đúng, an toàn tại nhà

Chảy máu cam thường gặp và phần lớn có thể kiểm soát bằng sơ cứu đúng cách. chảy máu cam nên làm gì là câu hỏi quan trọng vì tư thế sai hoặc ngoáy mũi có thể làm tình trạng khó chịu hơn. Cách xử lý cơ bản là ngồi thẳng, cúi về trước và bóp phần mềm của mũi liên tục. 

Bài viết dưới đây hướng dẫn từng bước, nguyên nhân thường gặp cùng dấu hiệu cần đi khám.

Hiểu đúng về chảy máu cam

Chảy máu cam xảy ra khi các mạch máu nhỏ bên trong vùng niêm mạc mũi bị vỡ. Khô không khí, ngoáy mũi, xì mũi mạnh, cảm lạnh, dị ứng hoặc chấn thương nhẹ đều có thể kích hoạt.

Khi tìm hiểu chảy máu cam nên làm gì, hãy quan sát lượng máu, thời gian chảy và triệu chứng đi kèm. Điều đáng chú ý hơn là máu có chảy ồ ạt, gây khó thở, chóng mặt, xuất hiện sau chấn thương hay người bệnh đang dùng thuốc chống đông hay không.

Không nên ngửa đầu ra sau. Tư thế này làm máu chảy xuống họng, dễ gây ho, buồn nôn hoặc nôn. Hướng dẫn sơ cứu ưu tiên ngồi thẳng và hơi cúi về trước để máu thoát ra ngoài.

Với câu hỏi chảy máu cam bao lâu thì hết, nhiều trường hợp nhẹ có thể dừng sau 10 đến 15 phút ép đúng phần mềm của mũi. Nếu vẫn tiếp tục chảy sau khoảng 15 đến 20 phút hoặc lượng máu nhiều, nên tìm trợ giúp y tế.

Chảy máu cam nên làm gì ngay trong những phút đầu?

• Ngồi thẳng, giữ đầu cao và hơi cúi về phía trước.

• Dùng ngón cái kết hợp với ngón trỏ bóp chặt phần mềm của mũi, ngay phía trên lỗ mũi. Không bóp phần xương sống mũi vì không tạo áp lực đúng vị trí thường chảy máu.

• Giữ lực ép liên tục trong 10 đến 15 phút và thở bằng miệng. Đừng thả tay liên tục để kiểm tra vì cục máu đông mới hình thành có thể bị phá vỡ.

• Nếu máu chảy vào miệng, hãy nhổ ra thay vì cố nuốt. Nuốt nhiều máu có thể gây buồn nôn hoặc khó chịu ở dạ dày.

• Có thể đặt khăn mát hoặc túi lạnh bọc vải lên sống mũi để tạo cảm giác dễ chịu, nhưng không nên dùng cách này thay cho ép trực tiếp.

• Nếu chảy máu cam nên làm gì sau lần ép đầu vẫn chưa hiệu quả, hãy tiếp tục ép đúng cách thêm một lần. Máu vẫn chảy dai dẳng hoặc rất nhiều là lý do cần được đánh giá y tế.

Những điều cần tránh khi bị chảy máu cam

Khi cân nhắc chảy máu cam nên làm gì, biết điều cần tránh cũng quan trọng. Sai lầm phổ biến nhất là ngửa đầu hoặc nằm ngửa. Cách này không làm máu ngừng chảy mà chỉ khiến máu đi xuống họng và khó đánh giá lượng mất.

Không nên nhét sâu giấy ăn, bông gòn hoặc vật lạ vào mũi. Vật liệu có thể dính vào cục máu đông, làm chảy máu trở lại khi kéo ra.

Sau khi máu dừng, nên tránh xì mũi, ngoáy mũi, uống đồ quá nóng, rượu hoặc vận động nặng trong khoảng 24 giờ để giảm nguy cơ tái phát.

Không tự ý ngừng thuốc chống đông hoặc dùng thuốc cầm máu chỉ dựa trên lời khuyên trực tuyến. Nếu đang dùng warfarin, aspirin hoặc thuốc ảnh hưởng đông máu và máu khó cầm, hãy liên hệ cơ sở y tế.

Nguyên nhân gây ra chảy máu cam và cách phòng tránh

Hiểu nguyên nhân giúp trả lời chảy máu cam nên làm gì hiệu quả hơn. Niêm mạc khô do thời tiết, máy điều hòa hoặc không khí ít độ ẩm là nguyên nhân thường gặp.

Cảm lạnh và dị ứng khiến người bệnh hắt hơi, lau hoặc xì mũi nhiều. Chấn thương khi chơi thể thao, va đập hoặc đưa vật lạ vào mũi cũng có thể gây chảy máu.

Người lớn tuổi, người có rối loạn đông máu hoặc dùng thuốc chống đông có thể chảy máu lâu hơn. Một số trường hợp bắt nguồn từ vị trí sâu trong mũi và khó kiểm soát bằng ép trực tiếp, vì vậy cần bác sĩ đánh giá.

Để hạn chế tái phát, có thể giữ không khí đủ ẩm, xì mũi nhẹ và tránh ngoáy mũi.

Khi đọc tin tức hôm nay về nguyên nhân chảy máu mũi, không nên tự kết luận mình mắc bệnh nghiêm trọng. Phần lớn trường hợp không nguy hiểm, nhưng chảy máu tái diễn hoặc kèm triệu chứng bất thường cần được kiểm tra. Đây cũng là lý do chảy máu cam nên làm gì cần được đánh giá theo từng hoàn cảnh.

Một lưu ý khác khi xác định chảy máu cam nên làm gì là xem người bệnh có ở nơi khô, vận động mạnh hay dùng thuốc xịt mũi không. Những yếu tố này có thể làm niêm mạc dễ kích ứng. Với trẻ, cha mẹ nên giữ trẻ ngồi yên để hợp tác ép mũi. Nếu chảy máu cam nên làm gì vẫn khiến bạn bối rối vì máu tái phát nhiều lần, nên trao đổi với bác sĩ thay vì chỉ dựa vào mẹo tại nhà.

Khi nào chảy máu cam nên làm gì phải chuyển sang đi khám?

Mayo Clinic khuyến nghị tìm trợ giúp khẩn cấp nếu máu chảy nhiều, kéo dài trên 30 phút, người bệnh choáng hoặc chảy máu sau tai nạn hay chấn thương mặt. Một số hướng dẫn NHS dùng ngưỡng sớm hơn, khoảng 10 đến 20 phút khi máu vẫn không dừng dù đã ép đúng kỹ thuật.

Nếu máu chảy ồ ạt, gây khó thở, liên tục xuống họng hoặc khiến người bệnh nôn nhiều máu, cần được chăm sóc y tế sớm.

Người đang dùng thuốc chống đông, có rối loạn đông máu hoặc thường xuyên bị chảy máu nên trao đổi với bác sĩ. NHS cũng khuyên trẻ dưới hai tuổi bị chảy máu mũi cần được đánh giá y tế.

Nếu tình trạng lặp lại nhiều lần mỗi tuần, kèm mệt, da nhợt, khó thở hoặc tim đập nhanh, bác sĩ có thể cần kiểm tra thiếu máu và nguyên nhân nền.

Chảy máu cam nên làm gì để hạn chế tái phát?

• Giữ niêm mạc mũi đủ ẩm, nhất là trong phòng điều hòa hoặc mùa hanh khô. Có thể hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về nước muối hay gel dưỡng ẩm mũi phù hợp.

• Hạn chế ngoáy mũi, đồng thời hướng dẫn trẻ xì mũi nhẹ nhàng.

• Sau đợt chảy máu, tránh tập nặng, nâng vật nặng, xì mũi và ngoáy mũi trong thời gian đầu.

• Có thể dùng máy tạo ẩm nếu không khí quá khô, nhưng phải vệ sinh thiết bị thường xuyên để tránh nấm mốc và vi sinh vật tích tụ.

• Trong giáo dục sơ cứu gia đình, nên ghi nhớ ba bước: ngồi thẳng, cúi nhẹ về trước và bóp phần mềm của mũi liên tục. Cách nhớ này hữu ích hơn mẹo ngửa đầu hay nhét giấy sâu vào mũi.

• Nếu chảy máu cam nên làm gì vẫn là vấn đề lặp lại thường xuyên, hãy đặt lịch khám. Bác sĩ có thể xác định điểm chảy máu và cân nhắc biện pháp điều trị phù hợp.

Ghi nhớ cách xử lý khi bị chảy máu cam tại nhà an toàn

Khi chảy máu mũi, hãy ưu tiên ngồi thẳng, cúi nhẹ về trước và bóp phần mềm của mũi liên tục. Đây là nền tảng của chảy máu cam nên làm gì trong đa số tình huống nhẹ. Đừng mất thời gian với tư thế ngửa đầu, nhét giấy sâu hoặc liên tục mở tay để kiểm tra.

Nếu máu dừng sau 10 đến 20 phút và người bệnh vẫn khỏe, thường có thể theo dõi tại nhà. Sau đó nên nghỉ ngơi, không ngoáy mũi và tránh tác động mạnh lên vùng mũi.

Nếu xử lý tại nhà không kiểm soát được máu, hoặc người bệnh choáng, khó thở, chảy máu nhiều hay vừa bị chấn thương mạnh, nên tìm chăm sóc y tế sớm.

Tóm lại

Chảy máu cam nên làm gì trước hết là ngồi thẳng, cúi về trước và bóp phần mềm mũi liên tục trong 10 đến 15 phút. Tránh ngửa đầu, nhét giấy sâu hoặc xì mũi ngay sau khi máu dừng. Nếu máu nhiều, kéo dài, kèm khó thở, chóng mặt hay chấn thương, hãy đi khám. 

Khi tham khảo senatormargaretobrien.com, nên đối chiếu thêm nguồn y khoa đáng tin cậy để xử lý đúng và an toàn hơn.